Ffermwr o Bowys wedi'i erlyn am droseddau lles anifeiliaid

16/07/2026

Cafodd Gareth Jones, o The Chalet, Greenhill, Pontrobert, Meifod, ei erlyn gan Gyngor Sir Powys ar ôl i ymchwiliad ganfod methiannau difrifol yn lles gwartheg ar ei fferm.

Ymddangosodd Mr Jones gerbron Llys Ynadon Merthyr Tudful ddydd Iau 2 Gorffennaf 2026 i gael ei ddedfrydu, ar ôl pledio'n euog i saith trosedd o dan Ddeddf Lles Anifeiliaid 2006 ac un drosedd o dan Reoliadau Sgil-gynhyrchion Anifeiliaid (Gorfodi) (Cymru) 2014.

Clywodd y llys fod y troseddau'n ymwneud â methu â cheisio cymorth milfeddygol ar gyfer anifeiliaid sâl a chloff, methu â darparu triniaeth ddigonol, a methu â darparu amgylchedd addas i'r gwartheg. Roedd yr amodau lles mor wael fel bod yn rhaid difa dau anifail yn drugarog.

Ymwelodd Swyddogion Iechyd Anifeiliaid, ynghyd ag arolygydd milfeddygol o'r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion, â'r safle sawl gwaith dros gyfnod o bedair wythnos. Darparwyd cyngor ac arweiniad, ond ni roddwyd sylw digonol i'r pryderon lles.

Canfu'r ymchwiliad hefyd garcas tarw ar y safle mewn cyflwr datblygedig o bydredd, heb ei orchuddio ac wedi'i heintio'n drwm â chynhyrchion, nad oeddent wedi cael gwared arno mewn modd amserol.

Dywedwyd wrth y llys fod cyfradd marwolaethau gwartheg ar y fferm yn ystod 2025 tua 20 y cant a bod cloffni yn gyffredin ledled y fuches.

Dywedodd y Barnwr Dosbarth Thomas fod y troseddau'n ddifrifol a, phe na bai Mr Jones wedi pledio'n euog, y byddai wedi wynebu dedfryd o garchar. Dirwywyd Mr Jones o £1,000 ar bob un o'r wyth cyhuddiad, a gorchmynnwyd iddo dalu gordal llys o £2,000 a chostau erlyn llawn o £6,443.44, sef cyfanswm o £16,443.44.

Dywedodd y Cynghorydd Jake Berriman, Arweinydd Cyngor Sir Powys: "Mae lles anifeiliaid yn gyfrifoldeb sylfaenol i unrhyw un sy'n cadw da byw, ac roedd amgylchiadau'r achos hwn yn gwbl annerbyniol. Roedd modd osgoi'r dioddefaint a achoswyd i'r gwartheg hyn, ac roedd y methiannau a nodwyd yn dangos anwybyddu'r gyfraith a lles yr anifeiliaid dan sylw yn glir.

"Mae ein swyddogion yn gweithio'n galed i gefnogi ffermwyr i gyflawni eu cyfrifoldebau, ond lle anwybyddir safonau lles difrifol, byddwn yn cymryd camau gorfodi priodol. Mae diogelu lles anifeiliaid yn rhan o'n hymrwymiad i Bowys decach, ac mae'r erlyniad hwn yn anfon neges glir y byddwn yn gweithredu i ddiogelu lles anifeiliaid a chynnal y safonau y mae mwyafrif helaeth ein cymuned ffermio yn eu bodloni bob dydd."

Erthygl flaenorol Erthygl Nesaf