Adeiladwr Twyllodrus wedi'i garcharu yn dilyn ymchwiliad gan Safonau Masnach Merthyr Tudful
Cafodd Chris Young, sy'n masnachu fel CAY Builders, ei ddedfrydu i 13 mis o garchar ar ôl cyfaddef troseddau diogelu defnyddwyr yn ymwneud â phrosiect sylweddol adnewyddu cartref.
Cafodd Young ei gyflogi gan berchnogion y tŷ ar ôl gweld ei wasanaethau yn cael eu hysbysebu ar Facebook. Sicrhaodd y byddai gwaith adnewyddu gwerth £35,000 yn cael ei gwblhau o fewn deng wythnos ac y byddent yn cydymffurfio â'r Rheoliadau Adeiladu. Fodd bynnag, yn fuan ar ôl dechrau ar y gwaith, roedd presenoldeb ar y safle yn anghyson ac nid oedd y cwsmeriaid yn gweld llawer o gynnydd. Ar ôl chwe wythnos roedd Young eisoes wedi derbyn £30,000 mewn taliadau ond roedd rhannau sylweddol o'r gwaith yn parhau heb eu gorffen.
Daeth y sefyllfa i ben pan fynnodd Young am y taliad terfynol o £5,000, ynghyd â £4,000 ychwanegol y tu hwnt i'r pris contract y cytunwyd arno. Pan gafodd ei holi am gostau a chydymffurfiaeth â'r Rheoliadau Adeiladu, gadawodd y safle, gan dynnu offer a chynhalwyr strwythurol, gan adael yr eiddo yn anniogel ac yn agored i'r elfennau.
Nododd archwiliadau dilynol gan Rheoliadau Adeiladu ac arbenigwyr annibynnol ddiffygion helaeth, gan gynnwys methiannau strwythurol, crefftwaith gwael, inswleiddio annigonol a diffyg cydymffurfiaeth â Rheoliadau Adeiladu. Yn ddiweddarach cwympodd nenfwd ystafell fyw a osodwyd gan Young a'i weithwyr. Gorfodwyd perchnogion y tŷ i wario dros £42,000 ar adeiladwr newydd ar gyfer gwaith adfer.
Roedd costau eraill yn cynnwys trydanwr, nwy a pheiriannydd strwythurol. Amcangyfrifwyd bod cyfanswm y colledion ar y gwaith adeiladu yn unig yn fwy na £72,000.
Yn ystod y ddedfryd yn Llys y Goron Caerdydd ar 14 Medi 2026, disgrifiodd y barnwr ddwysder euogrwydd Young a dywedodd ei fod wedi gadael "ton o ddinistr". Clywodd y llys, er gwaethaf addewidion i berchnogion y tai, nad oedd Young erioed wedi cysylltu â Rheoliadau Adeiladu.
Er gwaethaf y ffaith iddo bledio’n euog, gosododd y llys ddedfryd o 13 mis o garchar ar unwaith, gan ddod i'r casgliad bod y troseddau yn rhy ddifrifol ar gyfer unrhyw gosb arall.
Dywedodd Craig Rushton, Arweinydd Tîm Safonau Masnach Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful:
"Gall gwelliannau cartref gynrychioli buddsoddiad ariannol sylweddol. Dylai defnyddwyr gynnal gwiriadau ar adeiladwyr cyn i'r gwaith ddechrau, gwirio unrhyw aelodaeth cymdeithas fasnach a sicrhau bod contract ysgrifenedig ar waith."
Dywedodd Paul Lewis, Pennaeth Diogelu'r Cyhoedd:
"Byddwn yn parhau i amddiffyn trigolion Merthyr Tudful rhag masnachwyr twyllodrus yn ystod yr argyfwng costau byw hwn a thu hwnt. Bydd ein Gwasanaeth Safonau Masnach, lle bo hynny'n bosibl, yn ymchwilio i fusnesau, yn enwedig y rhai nad ydynt yn cydymffurfio â gofynion rheoliadau Masnach Deg. Mae gan fusnesau sy'n darparu gwasanaethau adeiladu i'n trigolion ddyletswydd i ddarparu gwasanaeth teg a gonest."